Gevolgen van onveilige hechting en verminderd basisvertrouwen
Gevolgen van onveilige hechting en verminderd basisvertrouwen
Veel volwassenen functioneren aan de buitenkant goed, maar ervaren van binnen spanning, onzekerheid of een gevoel van onrust.
Wanneer basisvertrouwen zich in de jeugd niet voldoende heeft kunnen ontwikkelen, kan dat later zichtbaar worden in terugkerende patronen in relaties, emoties en het omgaan met stress.
Veel mensen voelen dat er iets speelt, maar kunnen niet altijd precies plaatsen waar het vandaan komt. Je probeert grip te houden op je leven en doet vaak je best om alles goed te laten verlopen. Toch lijken dezelfde patronen zich steeds opnieuw te herhalen.
Relaties kunnen ingewikkeld worden of stuklopen, innerlijke rust blijft uit of je merkt dat je steeds opnieuw in vergelijkbare situaties terechtkomt.
Deze patronen ontstaan vaak niet zomaar. Ze zijn vaak verbonden met een stressvolle of emotioneel onveilige jeugd, waarin je te maken kreeg met spanning, onvoorspelbaarheid of het ontbreken van emotionele verbinding. Hierdoor kunnen gevoelens van onzekerheid, wantrouwen of alertheid zich diep in het systeem vastzetten.
Gevoeligheid voor afwijzing of kritiek
snel geraakt door kritiek
bang om afgewezen te worden
sterk bezig met wat anderen van je vinden
jezelf snel schuldig voelen
Moeite met nabijheid of angst om verlaten te worden
verlangen naar verbinding maar tegelijk afstand houden
angst dat een partner je zal verlaten
moeite met vertrouwen in relaties
onzeker worden wanneer iemand zich terugtrekt
Moeite met ontspannen
vaak ‘aan’ of alert staan
moeilijk tot rust komen
spanning in het lichaam voelen
moeite om los te laten of te genieten
Veel piekeren en overdenken
gesprekken of situaties blijven analyseren
twijfelen aan jezelf of relaties
moeite om je hoofd stil te krijgen
Je aanpassen in relaties
pleasen om conflicten te voorkomen
jezelf wegcijferen
moeite met nee zeggen
Moeite met grenzen
te veel geven in relaties
pas laat merken dat iets te veel wordt
moeite om voor jezelf op te komen
Intense of ingewikkelde relaties
aantrekken en afstoten
terugkerende relatiepatronen
emotionele ups en downs
Overlevingsstrategieën
pleasen of zorgen voor anderen
controle willen houden
sterk of onafhankelijk moeten zijn
hard werken om je waarde te voelen
Chronische spanning of leegte
innerlijke onrust
moeilijk contact met gevoelens
gevoel van leegte
Strenge innerlijke criticus
jezelf hard beoordelen
het gevoel nooit goed genoeg te zijn
veel zelfkritiek of schaamte
Veelvoorkomende signalen
Herken je jezelf in een aantal van deze patronen, dan kan verminderd basisvertrouwen of onveilige hechting een rol spelen.
Wat er vaak in het zenuwstelsel gebeurt
Wanneer iemand langere tijd met onveiligheid of stress is opgegroeid, kan het zenuwstelsel sneller in overlevingsreacties schieten:
Vecht – controle, irritatie of kritiek
Vlucht – drukte, vermijden of weggaan
Bevriezing – terugtrekken, leegte of afsluiten
Wat kan veranderen wanneer basisvertrouwen groeit
Wanneer mensen werken aan het herstellen en laten groeien van volwassen basisvertrouwen, ontstaan vaak geleidelijk andere patronen:
van controle naar vertrouwen
van pleasen naar gezonde grenzen
van zelfkritiek naar zelfcompassie
van hyperalertheid naar meer rust in het zenuwstelsel
van afhankelijkheid van bevestiging naar innerlijke stevigheid
van aanpassen aan anderen naar trouw zijn aan jezelf
van overleven naar leven naar vertrouwen
van relationele angst naar meer verbinding en levensgeluk met jezelf en anderen
